28 Μαρ Αποκτήματα από τον γάμο
Το άρθρο 1400 ΑΚ ορίζει ότι: αν ο γάμος λυθεί ή ακυρωθεί και η περιουσία του ενός συζύγου, αφότου τελέστηκε ο γάμος, έχει αυξηθεί, ο άλλος σύζυγος, εφόσον συνέβαλε με οποιονδήποτε τρόπο στην αύξηση αυτή, δικαιούται να απαιτήσει την απόδοση του μέρους της αύξησης, το οποίο προέρχεται από δική του συμβολή. Kαι οι δύο σύζυγοι έχουν δικαίωμα στα αποκτήματα.
Προϋπόθεση για τη γένεση της αξίωσης συμμετοχής στα αποκτήματα είναι η με αμετάκλητη δικαστική απόφαση, λύση ή ακύρωση του γάμου, ή έστω η τριετής διάσταση των συζύγων. Παραδείγματος χάριν, για ένα ζευγάρι που βρίσκεται σε οριστική διάσταση μεν, αλλά για χρονικό διάστημα κάτω από τρία χρόνια (χωρίς να έχει λυθεί ο γάμος) δε μπορεί ακόμα να γίνει λόγος για αξίωση συμμετοχής στα αποκτήματα.
Από τη διάταξη του άρθρου 1400 ΑΚ συνάγεται ότι η απαίτηση του κάθε συζύγου προς συμμετοχή στα αποκτήματα του άλλου είναι χρηματική, αντικείμενο της οποίας αποτελεί η χρηματική αποτίμηση της περιουσιακής αύξησης του υπόχρεου συζύγου, που προέρχεται από τη συμβολή, άμεση ή έμμεση του δικαιούχου (Ολ.ΑΠ 28/1996). Ως αύξηση νοείται όχι μια συγκεκριμένη κτήση, αλλ` η διαφορά που υπάρχει στην περιουσιακή κατάσταση του υποχρέου συζύγου σε δύο διαφορετικά χρονικά σημεία, ήτοι κατά την τέλεση του γάμου και κατά το χρόνο που γεννιέται η αξίωση για συμμετοχή στα αποκτήματα με βάση τις παρ. 1 και 2 του ίδιου άρθρου 1400 του Α.Κ. Από τη σύγκριση της αξίας αυτών, αναγόμενης σε τιμές του χρόνου γέννησης της αξίωσης, θα κριθεί αν υπάρχει περιουσιακή αύξηση του ενός συζύγου, που να δικαιολογεί την αξίωση του άλλου για συμμετοχή στα αποκτήματα.
Εκ του νόμου καθιερώνεται τεκμήριο συμβολής του ενός συζύγου στην επαύξηση της περιουσίας του άλλου σε ποσοστό ενός τρίτου. Το τεκμήριο αυτό δεν είναι αμάχητο. Κάθε σύζυγος μπορεί να αποδείξει μικρότερη, μεγαλύτερη ή και μηδενική συμβολή.
Ως συμβολή νοείται κάθε βοήθεια προς τον άλλο σύζυγο, που μπορεί να επιφέρει την επαύξηση της περιουσίας του. Μπορεί να έχει τη μορφή της άμεσης χρηματοδότησης του ενός συζύγου προς τον άλλον με χρήματα από εργασία ή και αυτή της καθημερινής συμβολής.
Αν το περιουσιακό αντικείμενο στην απόκτηση του οποίου συνέβαλε και ο άλλος σύζυγος έχει εκποιηθεί και στη θέση του έχει υποκατασταθεί κάποιο άλλο, η σχετική αξίωση του δικαιούχου συζύγου μετατίθεται σ’ αυτό (ΑΠ 1652/2003 ΕλλΔνη 2005, 1662).
Δεν υπολογίζονται όμως στην τελική περιουσία του συζύγου αποκτήματα από χαριστική αιτία (δωρεές, κληρονομία, κληροδοσία) ή από τύχη (π.χ. κέρδη λαχείου) ή από τον πληθωρισμό, αφού σε αυτές τις περιπτώσεις η μεταβολή στην περιουσία δεν έχει επέλθει λόγω της συμβολής του άλλου συζύγου.